De burgemeesters van Geraardsbergen, Aalst, en Wetteren vragen aan 21 collega burgemeesters uit de regio, om mee in te staan voor de gezondheidskosten van de eigen bewoners, die nu voor het grootste deel gedragen worden door de drie steden. Openbare ziekenhuizen dienen ingevolge publiekrechtelijke rechtspersoonlijkheid, bijzondere lasten te dragen die niet altijd gelden voor de privé-ziekenhuizen. Ten eerste wat personeel betreft heeft de belangrijke hervorming van de pensioenwetgeving die in werking trad op 01 januari 2012, een enorme budgettaire impact op de ziekenhuizen. Een aanzienlijke kost werd/wordt ten laste gelegd van de ziekenhuizen terwijl deze niet of slechts deels werden/worden gefinancierd via financiële middelen van hogere overheden. Voor het jaar 2015 wordt deze extra kost voor de Belgische openbare ziekenhuizen geschat op 190 miljoen euro, een kost die de komende jaren alleen maar zal stijgen. Ten tweede is er een bijkomend probleem op financieel vlak. Zo is het feit dat openbare ziekenhuizen in tegenstelling tot privé-ziekenhuizen waarvan de oprichting afhankelijk is van kapitaalinbreng, heel vaak niet over eigen fondsen/reserves beschikken. Het aantal ziekenhuizen neemt af als gevolg van verschillende fusiegolven. Een onmiddellijk gevolg is dat de ziekenhuizen een groter geografisch werkgebied kennen. Hierdoor moeten de gemeenten waar een openbaar ziekenhuis is gevestigd lasten dragen die heel wat verder reiken dan het grondgebied waarvoor ze bevoegd zijn.
Van de 21.364 patiënten die het ASZ in 2014 heeft verzorgd, zijn er 11.823 (55,34%) afkomstig uit gemeenten die volgens de huidige regelgeving niet moeten bijdragen in eventuele tekorten. Hoe het vroeger was: Artikel 13 van de wet van 23 december 1963 op de ziekenhuizen voorzag dat de tekorten voor een deel werden ten laste gelegd van de gemeenten in verhouding tot het aantal in het ziekenhuis opgenomen inwoners. Het andere deel (te bepalen door de Koning) diende te worden gedragen door de toenmalige COO’s die het ziekenhuis beheerden. En nu: Artikel 109 werd in de loop der jaren regelmatig aangepast en uiteindelijk als volgt geformuleerd: ‘Het tekort wordt gedragen door de gemeente waarvan het openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn het ziekenhuis beheert. …” In het geval van het ASZ zijn dat dus Aalst, Geraardsbergen en Wetteren. Kort samengevat kunnen we stellen dat de openbare ziekenhuizen en de lokale besturen die deze ziekenhuizen besturen staan voor een aantal grote financiële uitdagingen in de toekomst. Niet in het minst zal de pensioenhervorming, waarbij de verantwoordelijkheid bijna integraal bij de werkgever wordt gelegd hier een groot aandeel in vormen.
Het ziekenhuislandschap is inmiddels gewijzigd en ook de volgende jaren zullen er veranderingen komen, waarbij het de bedoeling moet zijn om verder een excellente geneeskunde aan te bieden aan alle patiënten. Meer dan de helft van de medische behandelingen en ingrepen zijn bestemd voor mensen die niet afkomstig zijn van Aalst, Geraardsbergen en Wetteren die nu voor 100 % alle exploitatierisico’s dragen. De vraag rijst dus of enkel voormelde drie gemeenten, als lokale beheerders deze kosten voor het volle pond moeten blijven dragen. Terwijl het ons rechtvaardiger en billijker lijkt dat er een soort solidariteit moet ontstaan tussen alle gemeenten die door het openbaar ziekenhuis worden bediend.
De burgemeesters van Geraardsbergen, Aalst en Wetteren hebben deze week een brief gestuurd aan de burgemeesters van 21 “gebruiks-gemeenten” (zie tabel hierboven) waarin wordt gepeild naar de bereidheid om hierover van gedachten te wisselen en na te gaan of men solidair wil zijn voor de financiering van de gezondheidszorgen die worden verleend aan hun eigen onderdanen.
